Beperkingen in gegevensdeling

Oplossing

Geef publieke dienstverleners zoals het CAK ruimte en grondslagen voor gegevensdeling. Zo kunnen we proactief handelen, schulden vroeg signaleren en burgers bereiken vóórdat kleine achterstanden grote problemen worden.

Knelpunt

Volgens het CBS hebben ruim 2 miljoen burgers een betalingsachterstand bij één of meerdere overheidsorganisaties. Niet alleen het aantal groeit, ook de hoogte en duur van de schulden nemen toe. Zorgelijk, want schulden hebben een negatief effect op gezondheid en leiden daardoor tot meer zorggebruik. Wat het nog urgenter maakt: 90% van de mensen met schulden is niet in beeld bij de gemeentelijke schuldhulpverlening. En dus niet bereikbaar voor noodzakelijke hulp bij schulden, armoede of inkomensverbetering.

Rijksbreed ontbreken de grondslagen om schulden bij meerdere overheidsorganisaties te identificeren en beschikbaar te stellen aan gemeenten. Het CAK mag niet proactief data over betalingsachter standen in de Wlz (Wet langdurige zorg) en Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) met gemeenten delen. Ook mogen we geen gegevens uitwisselen tussen onze regelingen.

Een gemiste kans, ook voor het bieden van proactieve dienstverlening. Als bijvoorbeeld de juiste contactgegevens ontbreken, kunnen we mensen niet tijdig bereiken, zoals nabestaanden. Dat leidt tot onnodige overdracht aan een deurwaarder en extra kosten voor de burger. Proactieve dienstverlening is een kernonderdeel van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) en noodzakelijk voor een slagvaardige overheid.

Situatie van Anton

Anton raakte onverwachts ziek en kon daardoor niet meer werken. Zijn inkomen daalde. Zijn schulden bij de Belastingdienst, het CJIB en het CAK liepen op. Omdat deze publieke dienstverleners geen informatie mogen delen over betalingsachterstanden van burgers, duurde het lang voordat hij in beeld kwam bij de schuldhulpverlening van zijn gemeente. Wat begon met één gemiste betaling door stress, groeide snel uit tot een schuld van duizenden euro’s.